Authorization
Mon Jan 19, 2015 06:51 pm
విద్యుత్ రంగంలో మోడీ ప్రభుత్వ ప్రజావ్యతిరేక, కార్పొరేట్ అనుకూల విధానాలను రాష్ట్రాలపై రుద్దేందుకు కేంద్ర విద్యుత్ నియంత్రణ కమిషన్ (సీఈఆర్సీ) ఒక ఉపకరణంగా మారింది. కేంద్రం తీసుకుంటున్న నిర్ణయాలు, ఆదేశాలకు అనుగుణంగా సీఈఆర్సీ ఉత్తర్వులు, రెగ్యులేషన్లు జారీచేస్తున్నది. వాటిని రాష్ట్రాల విద్యుత్ నియంత్రణ కమిషన్లు అనుసరిస్తున్నాయి. కేంద్ర విద్యుత్ సంస్థలు, అంతర్రాష్ట్ర విక్రయాలు చేసే విద్యుత్ సంస్థలు సీఈఆర్సీ నియంత్రణ పరిధిలో ఉండటం ఇందుకు మార్గాన్ని సుగమం చేస్తున్నది.
ఒక రాష్ట్రానికి చెందిన డిస్కాముల కేంద్ర విద్యుత్ సంస్థల నుండి, రాష్ట్రం బయట నుండి మార్కెట్లో, విద్యుత్ ఎక్స్చేంజ్ల ద్వారా, ఇతర రాష్ట్రాల నుండి కొనుగోలు చేసే విద్యుత్ను సరఫరా చేసేందుకు కేంద్ర విద్యుత్ ప్రసార సంస్థ పవర్గ్రిడ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (పీజీసీఐఎల్) ప్రసార వ్యవస్థను వినియోగించు కోవాలి. ఇందుకు చెల్లించాల్సిన ప్రసార చార్జీలను సీఈఆర్సీ నిర్ణయిస్తుంది. అంటే రాష్ట్ర విద్యుత్ ప్రసారానికి చెల్లించాల్సిన చార్జీలను (ఐఎస్టీఎస్) చాలా అన్యాయంగా సీఈఆర్సీ పెంచుతున్నది. గతంలో ఉన్న సీఈఆర్సీ రెగ్యులేషన్ల ప్రకారం, తెలంగాణ డిస్కాముల కేంద్ర విద్యుత్ ఉత్పత్తి స్టేషన్ల నుండి, పీజీసీఐఎల్ ప్రసార వ్యవస్థను వాడుకుంటున్న ప్రయివేటు విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల నుండి సరఫరా జరుగుతున్నా విద్యుత్కు వర్తించే ట్రాన్స్మిషన్ ఛార్జీలకు దీర్ఘకాలిక యాక్సెస్ (ఎల్టీఏ) సామర్థన 4119.574 మెగావాట్లు (ఎండబ్ల్యూ) ఉండేది. గత అక్టోబర్ 15 నుండి అమలులోకి వచ్చే విధంగా సీఈఆర్సీ అంటారు రాష్ట్ర ప్రసార వ్యవస్థకు కనెక్టివిటీ అండ్ జనరల్ నెట్వర్క్ యాక్సెస్ రెగ్యులేషన్లను జారీ చేసింది. దీని ప్రకారం, ఐఎస్టీఎస్ చార్జీల వర్తింపు ఎల్టీఏ నుండి గెనెల్ నెట్వర్క్ యాక్సెస్ (జీఎన్ఏ)కు మారింది. గత మూడేండ్లలో మార్కెట్లో స్వల్పకాలిక కొనుగోళ్లను కూడా చేర్చి పీక్ డిమాండ్ ఆధారంగా ఐఎస్టీఎస్ చార్జీలు వర్తించే సామర్థ్యాన్ని సీఈఆర్సీ తాజా ఉత్తర్వు ప్రకారం లెక్కగడుతున్నారు. అంటే వినియో గించని ప్రసార సామర్థ్యాన్ని కూడా వినియోగించి నట్లుగా పరిగణించి డీమ్డ్ జీఎన్ఏ సామర్థ్యాన్ని లెక్కగడుతున్నారు. దీనితో తెలంగాణ డిస్కాములకు 4119 ఎండబ్ల్యూగా ఉన్న ఎల్టీఏ సామర్థ్యం కాస్తా 6140 ఎండబ్ల్యూ డీమ్డ్ జీఎన్ఏ సామర్థ్యంగా మారింది. దీని ప్రకారం పీజీసీఐఎల్ అధిక చార్జీలను వసూలు చేస్తున్నది. పశ్చిమ ప్రాంతంలోని రాయ గఢ్ నుండి దక్షిణ ప్రాంతంలోని పుగుళూర్ వరకు పీజీసీఐఎల్ కొత్తగా నెలకొల్పిన 800కెవి హెచ్వీడీసీ లైన్ గత సెప్టెంబర్ నుండి వాణిజ్యపరంగా పనిచేస్తున్నది. ఈ కొత్త హెచ్వీడీసీ లైన్ సామర్థాయం వినియోగంతో నిమిత్తం లేకుండా చార్జీలను ఆ ప్రాంత రాష్ట్రాల డిస్కాములపై మోపుతూ సీఈఆర్సీ ఇచ్చిన ఉత్తర్వులతో నెలకు రూ.12 నుండి 15కోట్ల అదనపు భారం పడుతుందని తెలంగాణ డిస్కాముల అంచనా చూపాయి.
ఐఎస్టీఎస్ కింద వినియోగించే సామర్థాయం పెరగకపోయిన, జీఎన్ఏ రెగ్యులేషన్లు అమలులోకి రాక ముందు ఏపీడిస్కాములకు నెలకు చెల్లించిన దాని కన్నా, జీఎన్ఏ రెగ్యులేషన్ల కింద నెలకు చెల్లించాల్సిన మొత్తం 49.42శాతం మేరకు 2023-24 నుండి పెరుగుతున్నట్లు అంచనా చూపాయి. అంటే ఇష్టారాజ్యంగా చేస్తున్న మార్పుల వల్ల ఒక్క సంవత్సరంలోనే ఐఎస్టీఎస్ చార్జీల భారం ఇంత అధికంగా ఏపీ డిస్కాములపై పెరిగింది. ఈ అదనపు భారాలు డిస్కాముల వినియోగదారులపై చార్జీల రూపంలో పడుతున్నాయి. ఐఎస్టీఎస్ చార్జీలను సీఈఆర్సీ తాజా ఉత్తర్వు ప్రకారం ఎంతమేరకు పెరుగుతాయనేది తేల్చేందుకు తెలంగాణ డిస్కాములు పీజీసీఐఎల్ ఇవ్వనున్న తాజా బిల్లుల కోసం ఎదురు చూస్తున్నాయి.
స్వల్పకాలిక విద్యుత్ కొనుగోళ్లు వాటి స్వభావం రీత్యా తాత్కాలికమైనవి. ఆ మేరకు విద్యుత్ ప్రసారం చేయడానికి పీజీసీఐఎల్ ప్రసార సామర్థ్యాన్ని చేర్చలేదు. అందువల్ల, గత మూడేండ్లలో డిస్కాములు చేసిన స్వల్పకాలిక కొనుగోళ్లను బట్టి ఐఎస్టీఎస్ చార్జీలు వర్తించే సామర్ధ్యాన్ని లెక్కగట్టడం నిర్హేతుకం. ఎల్టీఏ విధానానికి విరుద్ధం. పైగా 2023-24 సంవత్సరానికి తెలంగాణ డిస్కాముల మార్కెట్ కొనుగోళ్లుచేెయాల్సిన అవసరం చాలా స్వల్పంగా 136 ఎంయూ ఉంటుందని అంచనా చూపాయి. డిస్కాముల మార్కెట్లో విద్యుత్ కొనుగోలు చేయాల్సిన పరిస్థితికి కేటాయించిన మేరకు బొగ్గు, సహజ వాయువు వంటి ఇంధనాలను సరఫరా చేయించటంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ వైఫల్యమే ప్రధాన కారణం. డిస్కాములపై మోపుతున్న ఆర్పీపీఓ కొనుగోళ్లు మరో కారణం. అవసరంలేని ట్రాన్స్మిషన్ వ్యవస్థ సామర్థ్యాన్ని పెంచి అవసరం లేని రాష్ట్రాల డిస్కాములపై ఐఎస్టీఎస్ చార్జీలను మోపటం ప్రస్నార్ధకం. మార్కెట్లో డిస్కాములు కొనుగోలు చేసిన మేరకు ఎస్టీఎస్ చార్జీలను ఆ మేరకే, ఆ వినియో గించుకున్న కాలానికే నిర్ణయించటం, పరిమితం చేయటం న్యాయం. అదికూడా డిస్కాముల కాంట్రాక్టు చేసిన సామర్థ్యాన్ని సంబంధిత స్టేషన్ల నుండి విద్యుత్ ఉత్పత్తి, సరఫరా జరగక వాడుకోకపోతే, ఆ సామర్థ్యానికి చెల్లిస్తున్న చార్జీల నుండి స్వల్పకాలిక కొనుగోళ్ల సామర్థ్యానికి చార్జీలను సర్దుబాటు చేయాలి.
డీమ్డ్ జీఎన్ఏ రెగ్యులేషన్ల అన్యాయాన్ని ప్రశ్నిస్తూ దక్షిణాది రాష్ట్రాల డిస్కాముల తరపున దాఖలు చేసిన పిటిషన్ సీఈఆర్సీ నిర్హేతుకంగా తోసిపుచ్చింది. నియంత్రణ ప్రక్రియ అన్యాయంగా భారాలు మోపాయి. మొక్కుబడి ప్రక్రియగా తయారయ్యింది. పీజీసీఐఎల్ ట్రాన్స్మిషన్ వ్యవస్థను దేశ వ్యాప్తంగా వినియోగించుకోవచ్చు. గనుక, అదనంగా చేర్చిన లైను జాతీయ స్థాయిలో చార్జీలు వర్తించే విధంగా పరిగణించాలన్న దక్షిణాది రాష్ట్రాల అభ్యర్థనను కూడా సీఈఆర్సీ పట్టించుకోలేదు. దానిపై అప్పిలేట్ ట్రిబ్యునల్ (ఏపీటీఈఎల్)లో దాఖలు చేసిన అప్పీల్ పెండింగ్లో ఉంది. అవసరంతో నిమిత్తం లేకుండా, విచక్షణా రహితంగా ట్రాన్స్మిషన్ సామర్థ్ధ్యన్ని పీజీసీఐఎల్ పెంచగూడదు. రాష్ట్రాల డిస్కాముల కాంట్రాక్టు చేయని ట్రాన్స్మిషన్ సామర్థ్యానికి పీజీసీఐఎల్ చార్జీలను వసూలు చేయరాదు. అవసరంతో పొంతన లేకుండా ప్రసార సామర్థ్యాన్ని అధికంగా చేరిస్తే అదనపు సామర్థ్యం నిరు పయోగంగా ఉంది, రాష్ట్రాలపై భారాలు పెరుగుతున్నాయని దేశంలో విద్యుత్ నియంత్రణ కమిషన్ల ప్రతినిధులతో ఏర్పాటైన ఫోరమ్ ఫర్ రెగ్యులేటర్స్ (ఎఫ్ఓఆర్) తన నివేదికలో తప్పుపట్టింది. ట్రాన్స్మిషన్ సామర్థ్యం ఏర్పాటు ప్రణాళికా బద్ధంగా ఉండాలని పేర్కొంది. ఫర్లో భాగస్వామి అయినా సీఈఆర్సీ వీటిని పట్టించుకో లేదు. పీజీసీఐఎల్ అనవసర సామర్థ్యాన్ని చేర్చటాన్ని కూడా ప్రశ్నించలేదు.
సెప్టెంబర్ 2025 వరకు నెలకొల్పే సౌర విద్యుత్ యూనిట్లకు కేంద్రం ఐఎస్టీఎస్ చార్జీల నుండి 25 ఏండ్ల పాటు మినహాయింపు ఇచ్చింది. ఐటీఐ, ఆ చార్జీలను మోడీ ప్రభుత్వం పీజీసీఐఎల్కు చెల్లించటం లేదు. డీమ్డ్ జీఎన్ఏ సామర్ధ్యం పేరుతో మినహాయింపు చార్జీలను కూడా రాష్ట్రాల డిస్కాములపై సీఈఆర్సీ మోపింది. అది తాతలు, ఇతర పెట్టుబడిదారీ సంస్థలు ఇతర రాష్ట్రాలలో నెలకొల్పుతున్న సౌర విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల నుండి ఎస్ఈసీఐ, ఎన్వీవీఎన్ఎల్ వంటి కేంద్ర వ్యాపార సంస్థలు ఇతర రాష్ట్రాల డిస్కాములకు సరఫరా చేసేరు విద్యుత్ ధరలు తక్కువగా ఉన్నట్లు చూపడానికి, ఆయా గుత్తపెట్టుబడిదారీ సంస్థల ప్రోజెక్టుల నుండి విద్యుత్ కొనుగోలుకు వీలు కల్పించటానికి మోడీ ప్రభుత్వం ఈ మినహాయింపు ఇచ్చింది. ఆశ్రిత పెట్టుబడిదారుల సౌర విద్యుత్ ప్రాజెక్టులను అమలు చేయటంలో ఆలస్యం జరుగుతున్నా దృష్ట్యా ఐఎస్టీఎస్ చార్జీల మినహాయింపును వాటిని నెలకొల్పాల్సిన గడువును కూడా పలుమార్లు మోడీ ప్రభుత్వం పొడిగిచింది. కానీ ఆచరణలో ఆ మినహాయింపు మొత్తాన్ని కూడా జీఎన్ఏ సామర్థ్యం పేరుతొ డిస్కాముల వినియోగదారులపైనే మోపు తున్నది. సౌర విద్యుత్ వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు ఈ మినహాయింపు ఇచ్చినట్లయితే, ఒక రాష్ట్రంలో నెలకొల్పి, ఆ రాష్ట్ర డిస్కాములకు, వినియోగదారులకు సరఫరా చేసేందుకయ్యే ట్రాన్స్మిషన్ చార్జీలకు కూడా మోడీ ప్రభుత్వం మినహాయింపు ఇచ్చి ఉండాలి. ఆ మినహాయింపు మొత్తాలను సంబంధిత రాష్ట్ర ట్రాన్స్మిషన్ సంస్థకు కేంద్రం చెల్లించాలి. కానీ మోడీ ప్రభుత్వం అలా చేయటం లేదు. సీఈఆర్సీ కూడా ఆ మినహాయింపు మొత్తాలను పీజీసీఐఎల్ కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి పొందాలని తన ఉత్తర్వులు, రెగ్యులేషన్లలో నిర్దేశించకుండా దాటవేస్తున్నది. ఆ విధంగా మినహాయింపు ఇస్తున్నట్లు పైకి ప్రచారం చేసుకొంటూ, ఆచరణలో మినహాయింపు మొత్తాలను కూడా వినియోగదారులపై మోపే టక్కరి వ్యవహారం నడుస్తున్నది. వాస్తవానికి తనంత తానూ ఆలాంటి మినహాయింపులు ఇచ్చే అధికారం సెర్చ్కి, రాష్ట్రాల ఈఆర్సీలకు చట్టప్రకారం లేదు. ఆర్ఈ ఉత్త్పత్తి స్టేషన్లకు, రెెన్వెబుల్ హైబ్రిడ్ జెనరేటింగ్ స్టేషన్లు (సౌర, పవన విద్యుత్ను మిశ్రమ ఉత్పత్తి చేసే స్టేషన్లు ), పుంపెడ్ జలవిద్యుత్ స్టేషన్లు, వాటి విద్యుత్ను వినియోగించేందుకు బాటరీ స్తొరగె సిస్టమ్లను వినియోగించే స్టేషన్లకు ఐఎస్టీఎస్ చార్జీల నుండి మినహాయింపు ఇస్తూ కేంద్రం విధానాల ప్రకారం సీఈఆర్సీ తాజాగా రేగులషన్లు జారీ చేసింది. రెగ్యులేషన్లో పేర్కొన్న షరతులకు లోబడి జూన్ 30, 2025 లోగా నెలకొల్పే పైన పేర్కొన్న ప్రాజెక్టులకు 12 నుండి 25ఏండ్ల పాటు ఈ మినహాయింపు వర్తిస్తుందని పేర్కొంది. ఇక్కడ కూడా ఆ మినహాయింపు చార్జీలను కేంద్రం సంబంధిత ట్రాన్స్మిషన్ సంస్థలకు చెల్లించాలని పేర్కొనకుండా సీఈఆర్సీ యధావిధిగా దాటవేసింది. అదానీ, ఇతర పెట్టుబడిదారీ సంస్థలు ఈ విధమైన ప్రాజెక్టులను నెలకొల్పుతున్న నేపథ్యంలో ఈ రెగ్యులేషన్లు జారీ అయ్యాయి.
- ఎం. వేణుగోపాలరావు